සුද්දාගේ 'සාධාරණ සමාජයට' බැලමෙහෙවර කල නදෝරිස් මුත්තා

අමරපුර සද්ධම්මවංශ නිකායේ සමාරම්භක මහානායක කපුගම ධම්ම්ක්ඛන්ද හිමියන් ජෝර්ජ් නදෝරිස් ද සිල්වා සමරනායක වූ හැටි සදහා පෙර ලිපිය කියවන්න සුද්දගේ 'භික්ෂු නදෝරිස්කරණය '

මුදලිවරයෙක්

කපුගම හිමියන් කිතු සමය වැලඳ ගැනීම සිදුවන්නේ පැහැදිලිවම සුදු අධිරාජ්‍යවාදීන්ගෙන් තාන්න මාන්න සහ ඉඩ කඩම් ලබා ගැනීම සඳහා වූ ඔහුගේ දැඩි කෑදරකම නිස විනා කිතු සමය කෙරෙහි ඔහුගේ ඇතිවූ පැහැදීමක් හෝ බුදුසමය කෙරෙහි හදිස්සියේ ඇතිවූ කලකිරීමක් නිසා නොවන බව ඔහුගේ ඉදිරි ක්‍රියාමාර්ග විමසීමේදි වැටහේ.  ඔහුගේ උපැවිදි වීම සම්බන්ධයෙන් වූ තවත් මතයකට අනුව බ්‍රවුන්රිග් විසින් උඩරට රාජධානිය ආක්‍රමණය කිරීමේ සැලසුම් ක්‍රියාත්මකකරමින් සිටි මෙම අවධියේ ඒ සදහා උපකාර කරන ලෙස  කපුගම හිමියන්ගෙන් බ්‍රවුන්රිග් කල ඉල්ලීම හේතුවෙන් හෙතෙම සිවුරු හල බවටද පැවසේ.

උපැවැදි වී ටික කලකින්ම ඔහුව කුරුණෑගල පලාතේ ආන්ඩුවේ ඒජන්තවරයාගේ භාෂා පරිවර්තක ලෙස පත් කර යවයි. 1818 නිදහස් අරගලය පැනනැගීමත් සමග සත් කෝරළයේදී එම අරගලය කෲර ලෙස මැඩපැවැත්වූ මේජර් හුක් (Major Lionel Hook) සමග එක්වන නදෝරිස් එම ප්‍රදේශයේ කැරලි නායකයාව සිටි පිළිමතලව්වේ අල්ලාගැනීම උදෙසා වෙහෙසෙයි. ඔහුට එම කාර්යය ඉටුකර ගැනීමට නොහැකි වන මුත් තවත් ප්‍රධාන කැරලි නායකයන් දෙදෙනෙක් වන අරම්පොල මොහොට්ටාල සහ හේවාපොල මොහොට්ටාල උපායශීලි ලෙස යටත් කරගැනීමට හැකි වේ. යටත් වුවහොත් ජීවිතදානය දෙන බවට වූ ලිඛිත පොරොන්දුවකින් අරම්පොල මොහොට්ටාලව රවටන ඔහු එම පොරොන්දුව කඩ කරමින් 1818 නොවැම්බර් 2 වෙනි දින යුද අධිකරණ නියෝගයකින් එල්ලා මැරීම සදහා මේජර් හුක්ට ඔහුව භාරකරයි.

නදෝරිස් විසින්ම ලියා තබා ඇති එක් සටහනකට අනුව ඔහුගේ කෲර බව මැනවින් පෙන්නු එක් අවස්ථාවක් මෙසේය. අරම්පොල මොහොට්ටාල වූ කලි කිහිප අවස්ථාවකදීම අල්ලාගැනීමට මෙහෙයුම් ක්‍රියාත්මක කලත් යටත් කරගත නොහැකි වූ සත් කෝරලය ප්‍රදේශයේ දැඩි සටනක් දුන් ප්‍රධාන සටන් නායකයෙකි. වරක් නදෝරිස් ඇතුළු පිරිසක් ඔත්තුකරුවෙකු පෙන්නු මගකින් කුරුණෑගල සිට වෑඋඩ සිට සැතපුමක් පමණ දුරින් වූ අරම්පොල දක්වා රාත්‍රියේ ගමන් කලේ ඔහුව අල්ලාගැනීමේ අරමුණ ඇතිවය. නමුත් මගවැරදි ගොස් අතරමන් වන ඔවුන් මග සොයාගැනිමට උත්සහ කිරීමේදි නදොරිස් ලිඳකට වැටේ. ඔහුට වැටීමත් සමග පාදයේ සුළු කැක්කුමක් විනා ලොකු අනතුරක් නොවන මුත් මෙය එම ඔත්තුකරු විසින් සිදුකල ද්‍රෝහී  ක්‍රියාවක් ලෙස සලකන නදෝරිස් පසුව මග සොයාගෙන අරම්පොල මොහොට්ටාලගේ අතහැර දමා තිබූ නිවසට පැමිණි පසු ඔහුගේ ගෙලෙහි පාවාදීමට දඩුවමක් ලෙස ලියූ තල්පතක් එල්ලා ඔහුව එම නිවස අසල තිබූ සූරිය ගසක එල්ලා මරා දමයි.

කැරල්ල මර්ධනය කිරීම උදෙසා සත් කොරලේ දිසාව ලෙස මොල්ලිගොඩ නිලමේ පත් කර එවීමත් සමග ඔහුට වඩා ඉහල තනතුරක් දරන සහ කුලයෙන් ගොවි වූ ඔහු කෙරේ ඊර්ෂ්‍යා කරන නදොරිස් ඔහුව ඉංග්‍රීසින් කෙරෙහි බිඳවීමට අල්ලාගත් කැරලිකරුවන්ගේ සාක්ෂි සටහන් කිරීමේදී මොල්ලිගොඩ අල්ලස් චෝදනා සදහා පැටලවීමට කැරලිකරුවන් නොපැවසූ වැරදි සාක්ෂි පවා ඇතුලත් කල බව පැවසේ.

සුදු අධිරාජ්‍යවාදීන්ට කෙතරම් සේවය කලත් උඩරට ප්‍රදේශ වල කුරුඳු තැලීමේ රාජකාරියේ යෙදී සිටින සලාගම කුලයේ ජනයාගේ මහමුදලි ලෙස නව තනතුරක් ඇතිකර ඔහුව පත්කරනු ඇතැයි බලපොරොත්තුවෙන් සිටි නදෝරිස්ගේ එම උවමනාව ඉංග්‍රීසින් නොසලකා හැරි අතර කපටි බ්‍රවුන්රිග් වරක් පවසා සිටියේ " ඔහු මහා අපේක්ෂා සහිත සත්වයෙක් වුවත් ඔහු බලාපොරොත්තුවන මහාබද්දේ තනතුර ඔහුට කිසිදා නොලැබෙනු ඇත " කියාය (He is an ambitious creature. What he desires about Mahabadde never could be agreed to). මේජර් හුක් පවා නදෝරිස්ගේ චරිතය මැනවින් නිරීක්ෂණය කල බව ඔහු විසින් ඔහුගේ ඉහල නිලධාරියා වන ලුසිග්නන් (Lusgnan) වෙත ලියා යැවූ ලිපියක නදෝරිස් බලාපොරොත්තුව වූ මහමුදලි කම ගැන සදහන් කරමින් පවසන්නේ එය ලබාදීම නුවණට හුරු නැති පියවරක් බවය (."..Such a step would in my humble estimation be impolitic"). මෙය අනුමත කරමින් බ්‍රවුන්රිග් පවසා සිටින්නේ නදෝරිස්ගේ ක්‍රියාවන් අගය කලයුතු මුත් ඔහු අත අවදානම් විය හැකි මට්ටමේ බලයක් ඔහුට ලබා නොදිය යුතු බවය (I quite agree with Hook. George should be rewarded, but not with power which I do not think is safe in his hand.).

තම ජාතියේ ද්‍රෝහියෙක් වීමෙන් අධිරාජ්‍යවාදීන්ට කොතෙක් සේවය කලත් ඔවුන් ඔහුව අවලංගු කාසියක් කිරීමෙන් සිය තනිකඩ සැදෑසමය ගෙවීමට අලුත්කඩේ වලව්ව (Hulftdorp residence) පමණක් ලබාදුන්හ. අවිවාහකයෙකු වූ ඔහු තමන්ට බිරිඳක් සොයාගැනීමට උපකාර කරන ලෙසට හූක්ගෙන් ඉල්ලා සිටි මුත් හුක් සහ බිසට් (Rev. George Bisset) එම ඉල්ලීම ඔවුන් අතර සම්ච්චලයට ලක්කරමින් විනෝද වූහ.

1843 ඔක්තෝබර් 19 වැනි දින නදෝරිස් මියයන්නේ සිය ජාතිය පාවාදුන් තවත් එක භික්ෂු චරිතයක් ලෙස සිය නම ඉතිහාසයට එක්කිරීමෙනි. එකල මෙන්ම මෙකලද එවන් ජාතිද්‍රෝහි දේශද්‍රෝහි භික්ෂු චරිත අවාසනාවන්ත ලෙස අවසන් ගමන් යන මුත් ඔවුන් විසින් පාවාදුන් දේශය සහ ජාතිය ඔවුන්ගේ පව් වලට චිරාත් කාලයක් වන්දි ගෙවනු ඇත.

මූලාශ්‍ර

Paranavitana K.D., 1983/84, Scholar monks of the nineteenth century and the tragic transformation of the high priest ven. Kapugama Dhammakkhanda thero, Journal of the Royal Asiatic Society Sri Lanka Branch, New Series, Volume XXVIII

Pieris P.E. 1950, Sinhale and the Patriots 1815-1818. 

රූපය - Campbell J. 1843, Excursions Adventures and Field-Sports in Ceylon.

සිංහලේ ඔටුනු නොපලන් රජු - විමලධර්ම නරේන්ද්‍රසිංහ

ඇහැලේපොල ප්‍රමුඛ සිංහල රදලවරුන් නායක්කර් වංශික රජු පාවා දී, යුරෝපීය ජාතීන් තුනකටම සියවස් තුනක් පුරා සටන් කර යටත් කරගත නොහැකිවූ උඩරට සිංහලේ බලය බන්දේසීයක තබා 1815 මහා පාවාදීමේ ගිවිසුම මගින් සටනකින් තොරවම ඉංග්‍රීසීන් අතට ලබාදුන් නමුත්, වැඩි කල් නොගොස්ම තමුන්ට වැරදුන බව වටහා ගත්හ. එහි ප්‍රථිපලය වූවේ දොරේසාමි නමින් රාජ ප්‍රතිරූපකයෙක් ඉදිරියට දමා ගනිමින් කොහුකුඹුරේ රටේරාල, බූටෑවේ රාල ඇතුළු ඌව-වෙල්ලස්සේ දේශප්‍රේමින් ඇරඹූ 1817-18 මහා අධිරාජ්‍යවිරෝදී සටනට ක්‍රමයෙන් කැප්පෙටිපොල ඇතුළු රදල වරුන්ද එක්වී එයට නායකත්වය සැපයීමය. වඩුග රජුගෙන් සිංහල රජ කෙනෙකු අතට බලය ලබාගැනීමට ඉංග්‍රිසීන්ගෙ පිහිට පැතු රදලවරු නැවතත් වඩුග රජෙකු බලයට ගෙන ඒමට කැරලි ගැසීම එක්තරා අතකින් ඉතිහාසයේ සරදමකි. කෙසේ නමුත් දොරේසාමි නමින් පෙනී සිටියේ කලින් මහණ වී සිට සිවුරු හැරි විල්බාවේ රාල නම් රාජවංශික නොවන සත් කොරලයේ සිංහල පුද්ගලයෙකු බව කල් යාමේදි වටහාගන්නා පිළිමතලාවේ සහ මඩුගල්ලේ වැනි රදල නායකයන් සටන අතහරින මුත් කැප්පෙටිපොල ඇතුළු සුලු පිරිසක් අවසානය දක්වාම සටන මෙහෙයවයි.

කැරලි නායකන් අල්ලා ගෙන හිස ගසා දැමීමෙන් සහ ඇතමුන් මුරුසි දිවයිනට පිටුවහල් කිරීමෙන් මෙම ප්‍රතිරෝධය සමනය කර ගැනීමට ඉංග්‍රීසීන් සමත් වන මුත් බොහෝ දෙනා සිතන පරිද්දෙන් 1848 දී නැවතත් ඇතිවන කැරැල්ල දක්වා කිසිදු ප්‍රතිරෝධයක් සිංහල දේශමාමක බලවේග තුලින් යටත්විජිතවාදීන් වෙත එල්ල නොවූවා නොවේ. කාලයේ වැලිතලාවෙන් යටවී ගිය එවන් සුලු පරිමාණ නැගිටීම් කිහිපයක් පිළිබදවම තොරතුරු ආචාර්ය කුමාරි ජයවර්ධන සිය පර්යේෂණ මගින් හෙලිදරව් කරයි*.

1820 ජනවාරි 6 වෙනි දින බින්තැන්න ප්‍රදේශයෙන් කුමාරස්වාමි නම් රාජ ප්‍රතිරූපකයෙක් මතුවි පවසන්නේ 1818 දී තමාව සිංහලේ රජකමට විල්බාවේ වෙනුවට පිළිමතලාවේ සහ මඩුගල්ලේ ඇතුලු සත් රටේ නායකයන් පිරිසක් ඉදිරියේ සිරිමා බෝධිය අභියසදි තෝරාගත් බවය. තමා හේවාහැට ඉපදුන සිංහලේ අවසාන රජුගේ නෑයෙකු බවත්, ශ්‍රි වික්‍රම රාජසිංහ රජු විසින් ඔහුව ඌව පලාතට පිටුවහල් කල බවත්, වෙළෙඳ සහ භික්ෂු වෙස් ගෙන ඇවිදිමින් සිටින අතරේ 1818 දී රුවන්වැල්ලේදි හසුවි කොළඹ සිරකරුවෙකු ලෙස සිටි බවත්, ඔහු වැඩිදුරටත් හෙලිකරයි. ගණේගොඩ අධිකාරම වෙත පුස්කොල පතක් යවමින් ඔහු පවසන්නේ තමා කොබ්බෑකඩුවේ නායක තෙරණුවන් හමුවන්නට බලාපොරොත්තු වන බව මොල්ලිගොඩ අධිකාරම ඇතුළු අන් අයට දන්වන ලෙසත්, බුළුවාලේ උන්නාන්සේ භාරයේ ඇති දළදාව විමලධර්ම නරේන්ද්‍රසිංහ  නමින් රජවි ඇති තමා වෙත ගෙන එන ලෙසත්ය. තවද ඔහු 1818 කැරැල්ලේ රාජ ප්‍රතිරූපකයාව සිටි විල්බාවේ හමු වූ බවත්, ඔහුට පලමුව තෙලිගු භාෂාවෙන් (නායක්කර්වරුන්ගේ භාෂාව) සහ නැවත දෙමළ භාෂාවෙන් ඇමතූ මුත් එම භාෂා ඔහුට නොතේරුන බැවින් අවසානයේ සිංහලෙන් අමතා අදහස් හුවමාරු කරගත් බවත්, තමුන් නියම රජු බව ඔහුද පිලිගත් බවත්, හෙතෙම වැඩි දුරටත් එහි සදහන් කරයි. 1818 දි මෙන් මෙවරද වැදි ජනතාව කැරැල්ලේ පෙරමුණ ගත් බවත්, ඔවුන් යම් යම් කලබල ඇති කල බවත් ආන්ඩුකාරවරයාගේ සටහන් වලින් හෙලිවේ. රාජ ප්‍රතිරූපකයා සදහන් කරන්නේ මාරකේ නමැති වැදි ගම්මානයට ඔහු පැමිණි විට 7000 ක පමණ වැද්දන් වැඳ වැටී ඔහුට රජෙකුට මෙන් ආචාර කල බවත් ඔවුන් දුනු ඊතල වලින් සන්නද්ධව ඔහුව මහවැලි ගඟින් එතෙරට ගෙන ආ බවත්ය.

එක් සතියකින් කැරැල්ල අවසන් වන්නේ එදා සිට අද (2015 ඔක්තෝබර් ජිනීවා පාවා දීම) දක්වාම නැවත නැවතත් සිදුවෙන අයුරින් සිංහලයන්ට ආවේණික පාවාදීම මෙතනදිත් නැවතත් සිදුවීමෙනි. ගණේගොඩ දිසාව විසින් මේ පිලිබද ඉංග්‍රිසීන්ට දැනුම් දීමෙන් නොනැවතී පිරිසක් සමග ගොස් 1820 ජනවාරි 12 දින රාජ ප්‍රතිරූපකයාව අල්ලා ගෙන ඉංග්‍රීසි ආන්ඩුවට භාර දෙයි. නඩු විභාගයක් අවසානයේ ඔහුට අත්හිටවූ මරණ දඩුවමක් ලබාදී මුරුසි දිවයිනට පිටුවහල් කරයි. ඉංග්‍රීසීන් මුදල්, අංගසම්පූර්ණ නිවසක් සහ ඇඳුම් පැලදුම් ලබා දීමෙන් ගණේගොඩ දිසාවගේ කැපවීම අගය කරයි (The Disava was rewarded with money, a furnished house and "a splendid new dress" ).

මේ රාජ ප්‍රතිරූපකයා සත්‍ය වශයෙන්ම නායක්කර්වරයෙකුද යන්න පැහැදිලි නොමැති මුත් ඔහු තමා එසේ වන බව හඟවන්න දරන උත්සාහයෙන් හැගෙන්නේ  ඔහු විල්බාවේ මෙන්ම සිංහල ජාතිකයකු බවය. පිට පිට අවස්ථා දෙකකදිම ඉස්මතු වූ රාජ ප්‍රතිරූපකයන් තමුන් වඩුගයන් බව හඟවන්න උත්සාහ කිරීමෙන් පැහැදිලි වන්නේ උපතින් සිංහල නොවුනත් සිංහල බෞද්ධ සංස්කෘතියේ පැවැත්ම උදෙසා මහඟු සේවයක් කල නායක්කර් රජ වරුන් කෙරෙහි ජනතාවගේ තිබූ ප්‍රසාදයද? නැතහොත් එකිනෙකා සමග කුලල්කාගන්නා සිංහල රදලයන්ට වඩා විශ්වාසයක් ජනතාවට ද්‍රවිඩ සම්භවයක් ඇති දකුණු ඉන්දීයාවෙන් පැමිණි වඩුග රජවරුන් කෙරේ පැවැති බවද?

රූපය - සිංහල හේවායකු නිරූපිත ලී කැටයමක් , ඇම්බැක්කේ දේවාලය

*Perpetual Ferment: Popular Revolts in Sri Lanka in the 18th and 19th Centuries, Kumari Jayawarena - Colombo, Social Scientists's Association, 2010

යැංකි ඩිකීගේ මීමුත්තා - තම්බි මුදලියර් හෙවත් දොන් ඒඩ්‍රියන් විජේසිංහ ජයවර්ධන

තම්බි මුදියන්සේ නොහොත් තම්බි මුදලියර් නොහොත් දොන් ඒද්‍රියන් විජේසිංහ ජයවර්ධන. ......

සිංහලේ ඉතිහාසය වෙනස් කිරීමට ඉමහත් සේවයක් කල එහෙත් කාලයේ වැලි තලාවෙන් යටවි ගිය කුප්‍රකට චරිතයක් ලන්දේසි යුගයේදි කොළඹ කොටුව බාර අණදෙන නිලධාරීයා වූ කර්නල් ඩ්‍රිබර්ග්ගේ නිවසේ සේවකයකු වශයෙන් සේවය කලේය. ඔහුගේ පියා දකුනු ඉන්දියාවේ කොරමැන්ඩල් වෙරලින් මෙහි පැමිණි ද්‍රවිඩ සම්භවයක් ඇති චෙට්ටි (Chetti) පරපුරකින් පැවත එන පුද්ගලයෙකි. ඔවුන්ගේ පරපුරේ යම් කිසිවෙකු සියනෑ කෝරලයේ වෙල්ගම පදිංචිව සිටි ජයවර්ධන පෙලපත් නාමය සහිත සිංහල කාන්තාවක් විවාහ කරගත් බැවින් අපගේ කතා නායකයාගේ පියා බුලත්ගේ ඒඩ්‍රියන් ජයවර්ධන නම් ගත්හ.

තම ස්වාමියාවූ ඩ්‍රිබර්ග්ගේ විශ්වාසවන්තම සේවකයෙකු බැවින් කල්යත්ම දොන් ඒද්‍රියන් විජේසිංහ ජයවර්ධන ලන්දේසි හමුදාවේ ඔත්තුකාරයෙකු බවට පත්විය. කෙටිකලක් එම කාර්යය මැනවින් ඉටුකල ඔහුට ලන්දේසීන්ගෙන් පැවරුන අවසාන රාජකාරිය වූවේ මීගමුව බලකොටුව අල්ලාගෙන ගොඩබිම් මාර්ගයෙන් කොළඹ බලා එමින් සිටි ඉංග්‍රිසි හමුදාව තුලට රිංගා චරපුරුෂයෙකු වශයෙන් තොරතුරු සෙවිමය. එම කාර්යය කරමින් සිටින අතරතුරේදි ඉංග්‍රිසීන්ට හෙලිවිමෙන් ඔහුට මරණීය දන්ඩනය නියම කරන්නේ ලන්දේසින්ගේ තොරතුරු ඉංග්‍රිසින් අතට පත් කර තම ජීවිතය බේරාගන්නා ලෙස කල යෝජනාව ඉවත දැමු බැවිනි. එහෙත් ඔහු ජීවිතය බේරාගන්නේ තමන්ට සිය ලන්දේසි ස්වාමිවරුන් පාවාදිය නොහැකි නමුත් යම් ආකාරයකින් ඉංග්‍රීසීන් කොළඹ කොටුව අල්ලාගතහොත් ලන්දේසීන්ට සේවය කල පරිද්දෙන්ම ඉංග්‍රීසීන්ටද සේවය කිරීමට හැකි බව පවසමිණි. ඔහුගේ කපටි නුවණ පලදරා අවසානයේ ඔහු ඉංග්‍රීසීන්ගේ ඔත්තුකරුවෙකු බවට පත්වෙන්නෙ සිදුවිය යුතු පරිද්දෙන්ම දුර්වල ලන්දේසි හමුදාව ඉංග්‍රීසීන්ට යටත් වී පසුබැසීම නිසාවෙනි.

මේ ඉංග්‍රීසීන් යටතේ ඔහු කල සේවයෙන් බිදක් ගොනු කර දැක්වීමකි. මේ විස්තර සදහන් වෙන්නේ ඔහුගේ අභාවයත් සමග 1830 මැයි 15 වෙනි දින දරන සිලෝන් ගැසට් (Ceylon Gazette) කලාපයේ ඔහු වෙනුවෙන් පලවූ අතිරේකයේය. උපුටා ගැනීම ධර්ම ශ්‍රී කාරියවසම් විසින් මෑතකදි පල කල තම්බි මුදියන්සේ - රට පාවා දීමේ පුරෝගාමියා# සහ 1815 කන්ද උඩරට සිංහල රාජධානිය සිය කපටි රාජ්‍යතාන්ත්‍රික නුවණ යොදවා උපක්‍රමශීලීව යටත් කරගැනීමේ මහාමොලකරු වූ ජෝන් ඩොයිලිගේ දිනපොතෙනි*. ඩොයිලි සිය දිනපොතේ කිහිප තැනකම තම්බි මුදලියර් විසින් සැපයූ උඩරට රාජධානියේ වැදගත් රහස් පිලිබද තොරතුරු සටහන් කරයි.

•  1797 දී එවකට ඉංග්‍රීසීන් යටතේ පැවති වෙරලබඩ ප්‍රදේශ වල ඇතිවූ ජනතා කැරැල්ල පිලිබද තොරතුරු කැරැල්ල ඇතිවීමට පෙර කර්නල් ස්ටුවට්  වෙත සපයා විශාල මුදල් ත්‍යාග ලබාගැනීම.
• මේජර් ජෙනරාල් මැක්ඩොවල් යටතේ 1800 දී දූත පිරිසක් මුවාවෙන් උඩරට රජුවෙත යැවූ භට පිරිසේ මගපෙන්වන්නා ලෙස කටයුතු කිරීම. එහිදි ඔහු කල සේවය අගය කිරීමක් වශයෙන් පසුව අතපත්තුවේ නිලලත් මුහන්දිරම් තනතුර (Titular Muhandiram of the Atapattu) ආන්ඩුකාරය විසින් පිරිනැමුනි.
• කන්ද උඩරට අල්ලාගැනීම සදහා ඉංග්‍රීසින් 1803 කල අසාර්ථක ආක්‍රමණයේදී මගපෙන්වන්නෙකු ලෙස සහභාගීවීම සහ එහිදි රජුට එරෙහි වන්නෙකු ලෙස පෙනී සිටිමින් ඉංග්‍රීසීන් සමග කුමන්ත්‍රණ කල මහාධිකාරම වූ පිළිමතලාවේ විශ්වාස නොකරන ලෙස මැක්ඩොවල්ගෙන් ඉල්ලා සිටීම. එහෙත් එය නොපිලිගත් මැක්ඩොවල් පිළිමතලව්වේ විශ්වාස කිරීම හේතුවෙන් අවසානයේ උඩරට ඉතිරි වූ ඉංග්‍රීසි හමුදා පිළිමතලවුවේගේ කපටි උපක්‍රම අබිමුවේ සිංහල හමුදා අතින් සමූලඝාතනය වීමෙන් අවසන් විය.
• නැවතවරක් ආන්ඩුකාර නෝර්ත් සමග සාකච්චා කිරීම සදහා මහාධිකාරම් පිළිමතලාවේ විසින් නොර්ත්ට දඹදෙනියට එනලෙස කල යෝජනාව ආන්ඩුකාර නෝර්ත්ව සිරකරුවෙකු ලෙස අල්ලාගැනීමට පිළිමතලව්වේගේ උපක්‍රමයක් විය හැකි බැවින් එය ප්‍රතික්ශේප කරන ලෙස ඉල්ලා සිටීම. නොර්ත් විසින් ඒඩ්‍රියන්ගේ ඉල්ලීම පිලිනොගත් නමුත් ඉංග්‍රීසීන්ට පසුව හෙලිදරව් වූයේ තම්බි මුදියන්සේගේ පැවසු පරිද්දෙන්ම මහාධිකාරම එවැනි උපායක් ක්‍රියාත්මක කිරීමට සිටි නමුත් නොර්ත් සමග ගිය භට පිරිස විශාල වීම හේතුවෙන් එය අත්හැර දැමූ බවය. තම්බි මුහන්දිරම්ගේ හෙලිදරව්ව සම්බන්ධයෙන් පැහැදුණු නෝර්ත් අණ්ඩුකාරයා ඔහුව අතපත්තුවේ බලය ලත් මුහන්දිරම් (Effective Muhandiram of the Atapattu) ලෙසට උසස් කරන ලදී.
• ටික කලකට පසුව තම්බි මුහන්දිරම් ගෙනා තවත් ඔත්තුවකින් කියවුනේ 31000 ක සේනාවක් සමග කොළඹ කොටුවට පහරදීමට උඩරට සිංහල හමුදා සූදානම් වන බවය.උද්දච්ච ඉංග්‍රීසීන් නැවතත් ඔහුව නොසලකා හැරිය මුත් සිංහල හමුදා පැමින හංවැල්ල බලකොටුව වටලන තෙක්ම ඉංග්‍රීසින් එය නොදැන සිටියහ. කෙසේ නමුත් නැවත වරක් සිය අධිරාජ්‍යවාදී ස්වාමිවරුන්ගේ ගැලවුම්කරුවා වූ තම්බි මුහන්දිරම් ඉංග්‍රීසීන් සමග හංවැල්ල කොටුව බේරාගැනිමේ සටනට ස්වදේශික ලැස්කිරිඥ්ඥා භට පිරිස් වලට නායකත්වය දෙමින් ඉදිරිපත් විය. සටනින් ජයගත් ඉංග්‍රීසීන් තම්බි මුදියන්සේට වාසල මුදලිකම (Muhandiram of the Gate) සහ ඔත්තුකරුවන්ගේ මුදලිකම (Mudaliyar of the Guides) යන තානාන්තර දෙකම එකවර පිරිනැමීය. 

තම්බි මුදියන්සේගේ ඉංග්‍රීසීන් වෙනුවෙන් කල අගනා සේවය මින් නිම නොවේ. උඩරට රාජ්‍යය අල්ල ගැනීම සහ ඉන්පසු එය ඉංග්‍රීසීන් යටතේ චිරාත් කාලයක් තබාගැනීම උදෙසා ඔහු කල මෙහෙවර අපි වෙනත් දිනක සලකා බලමු. තම්බි මුදියන්සේගේ පරපුරේ පසුකාලීනයකු වන යැංකි ඩිකී ගැනද එහිදී සාකච්චා කරමු.  >> තම්බි මුදියන්සේලාගේ පරපුර

රූපය - 1869 දී කඩාදමමින් පැවැති කොළඹ පැරණි ලන්දේසි කොටුව.

Diary of Mr. John D'oyly - H.W. Codrinton, 1917

# 2015 සංශෝධිත දෙවැනි සංස්කරණය.